Częstotliwość mówi o nałogu mniej niż to, co dzieje się, gdy zaczynasz pić.
Jednym z najczęstszych argumentów osób, które boją się przyznać do problemu, jest: „nie piję codziennie". Tymczasem uzależnienie od alkoholu może mieć różne wzorce. Są osoby pijące codziennie małe ilości, są takie, które piją w cyklach, i są takie, które mogą nie pić kilka dni, a potem tracą kontrolę nad ilością.
Ryzykowne jest zwłaszcza picie epizodyczne, czyli spożycie dużej ilości alkoholu w krótkim czasie. Obciąża serce i mózg, zwiększa ryzyko wypadków, agresji, ryzykownych zachowań i zatrucia alkoholowego. Szczególnie niebezpieczne jest u młodych ludzi, których mózg wciąż dojrzewa.
Pytania zamiast liczb
Zamiast liczyć kieliszki, zapytaj: Czy zdarza mi się wypić więcej, niż zamierzałem? Czy po alkoholu coś umyka mi z pamięci? Czy trudno mi zatrzymać się po pierwszym drinku? Czy czekam na weekend głównie po to, żeby się napić? Czy próbowałem pić mniej i mi nie wyszło? Dwie lub więcej odpowiedzi „tak" to sygnał, by poważniej przyjrzeć się swojemu piciu.
Nie wszyscy, którzy piją ryzykownie, są uzależnieni. Ale nawet bez pełnego uzależnienia warto reagować: krótka interwencja, rozmowa z lekarzem i proste zmiany (limity, dni bez alkoholu, inne formy nagrody i relaksu) potrafią wyraźnie zmniejszyć ryzyko.
Jak „wygląda" picie ryzykowne
Picie ryzykowne to taki wzorzec, który zwiększa prawdopodobieństwo szkód zdrowotnych lub społecznych, choć jeszcze ich nie wywołał. Obejmuje m.in. picie dużych ilości alkoholu jednorazowo, picie w sytuacjach niebezpiecznych (prowadzenie auta, praca, opieka nad dziećmi), picie w połączeniu z lekami, picie przy chorobach przewlekłych, a także regularne picie przekraczające zalecane limity. Często towarzyszy mu przekonanie, że „skoro nic złego się nie dzieje, to nic mi nie grozi".
Weekendowe picie a mózg i organizm
Nawet jeśli pijesz tylko w weekendy, wielkie ilości alkoholu w krótkim czasie mogą powodować zatrucie, zaburzenia rytmu serca, uszkodzenia wątroby i trzustki, zaburzenia snu i nastroju, luki w pamięci. Kolejne dni po intensywnym piciu to często lęk, rozdrażnienie i kac — a to z kolei sprzyja sięganiu po alkohol „na poprawę nastroju". U młodych ludzi picie epizodyczne może zaburzać dojrzewanie mózgu, szczególnie w obszarach odpowiedzialnych za pamięć i planowanie.
Przykład ilustracyjny
Wyobraź sobie Ankę, dwudziestoośmioletnią nauczycielkę. W tygodniu nie pije wcale, a w piątek wieczorem „odreagowuje". Zwykle kończy się to dwiema butelkami wina i dniem rekonwalescencji w sobotę. Anka uważa, że to nie problem, bo przecież nie sięga po alkohol codziennie. Ale zauważa, że przez cały tydzień myśli o piątku, że bez wina trudno jej się odprężyć i że w niedzielę czuje pustkę i lęk. Gdy podczas rozmowy w poradni usłyszała, że takie wzorce są częstym początkiem problemów, po raz pierwszy zastanowiła się nad własnym piciem. To ilustracja, ale pokazuje, że o problemie nie decyduje liczba dni.
Jak zmniejszyć ryzyko, jeśli nie chcesz od razu rezygnować z alkoholu
Kiedy rozważyć pomoc profesjonalną
Jeśli kilkakrotnie nie udaje Ci się dotrzymać limitów, pojawiają się luki w pamięci, objawy odstawienia (drżenie, poty, niepokój), konflikty z bliskimi lub problemy w pracy, warto skonsultować się z lekarzem lub terapeutą. Krótka interwencja trwa często zaledwie kilka spotkań, a bywa skuteczna. Im wcześniej się zacznie, tym łatwiej zmienić wzorzec, zanim stanie się on utrwalony.
WARTO ZAPAMIĘTAĆ Według WHO nie istnieje poziom picia całkowicie wolny od ryzyka dla zdrowia, a w wielu sytuacjach (prowadzenie auta, ciąża, leki, choroby) obowiązuje pełna abstynencja.
Co dalej? Zrób test przesiewowy AUDIT lub umów konsultację. Lepiej zweryfikować intuicję, niż liczyć na szczęście.
Skontaktuj się z nami!